We hebben het al eens eerder beschreven. Het blijkt mogelijk om in dezelfde tijd op dezelfde planeet, net als in de film Matrix, in twee verschillende werelden te leven. Waar in onze wereld sprake is van een tweede fase in een uiteindelijk dodelijke spiraal van het westerse dollarsysteem, blijkt In de financiële wereld sprake van structurele rozengeur en maneschijn, waarbij crisis maximaal twee jaar duren en vervolgens alles bij het oude blijft. In welke wereld men leeft, heb je de blauwe of de rode pil geslikt om in Matrix-taal te spreken, heeft natuurlijk enorme gevolgen voor je marktperceptie. Waar wij beleggers (sinds 2003!) keer op keer adviseren om goud te kopen als de ultieme bescherming van je vermogen blijft de meerderheid van de financiële wereld goud negeren en ridiculiseren.

Maar zelfs daar zien we door de snelle ineenstorting van dit systeem een verandering. De afgelopen maanden presenteerden we verschillende goudrapporten met koersdoelen van 1500 tot 3500 dollar per ounce. Begrijpelijk nu blijkt dat de juweliersvraag weliswaar ruim 10% daalt maar de beleggervraag explodeert. Hierdoor is er sprake van een per saldo hoger vraag dan voor de crisis. En dan ligt er, anno 2009, opeens een mail van analist Peter Heijen van Theodore Gilissen met als attachment zijn goudspecial onder de titel Bergen van goud? In onze mailbox.

Na het openen bleek het een PDF van maar liefst 18 pagina's. Na een snelle lezing blijkt beleggen in goud bijna tot op het bot te worden afgekraakt. Ondanks het feit dat fysiek goud in euro's de afgelopen 10 jaar gemiddeld met meer dan 10 % per jaar in waarde steeg was er geen bank of vermogensbeheerder in ons land die openlijk het bezit van goud promote.

Tijdens de research voor mijn eerste boek als de dollar valt nam ik contact op met de meeste Nederlandse grote vermogensbeheerder. Ik stelde hem de vraag of het mogelijk was, om als gefortuneerde belegger,  ook mogelijk was via hen goud aan te kopen. In alle gevallen was het antwoord negatief. Met een beetje geluk konden ze voor mij een goudfonds aankopen.. Een van de vermogensbeheerders die ik belde was Theodoor Gilissen.

Maar terug naar de inhoud. Het “goudbashen” verloopt volgens het volgende patroon;

- Goud blijkt helemaal niet altijd een hedge tegen een dollardaling

- Goud blijkt ook geen hedge tegen inflatie

-  Door de zwakke economie, daalt de vraag naar goud  (juweliers en industrie)

- De beleggervraag is groot maar gevaarlijk, ze kunnen ook zo weer gaan verkopen

Geen woord over het feit dat China en Rusland openlijk eisen dat er een nieuw financieel systeem komt, waarin goud weer een rol zal gaan spelen. Geen woord over het feit dat een eventueel herstel alleen het gevolg kan zijn van verregaande geldontwaarding agv de ongekende geldcreatie.

Ik besloot de analist vanaf mijn vakantieadres te bellen om eens te vragen of hij bewust zoveel achterwege heeft gelaten. Na een gesprek van 10 minuten gaf hij toe de goudmarkt maar “van één kant belicht te hebben”.

Gezien de onvolledige voorstelling van zaken in het rapport een poging de feiten in perspectief te plaatsen;

-          Volgens de analist is er sprake van een mythe dat goud een goede bescherming zou zijn tegen inflatie. De oorsprong daarvan zou liggen in de jaren 70 van de 20e eeuw. Het is duidelijk dat hier iemand aan het woord is zonder enig historisch besef. Voor de bijbelvasten onder ons is het geen nieuw feit dat de koopkracht van goud nog precies hetzelfde is als ruim 2000 jaar geleden. Immers, je koopt nog steeds circa 15 broden voor een gram goud (ca. 30 euro). Het feit dat goud haar koopkracht tijdens duizenden jaren heeft behouden, terwijl de afgelopen honderden jaren meer dan 200 geldsystemen ineen zijn gestort wordt compleet genegeerd. Graag citeerde we een Amerikaanse vermogensbeheerder die onlangs opmerkte dat hij alleen nog maar wil investeren in zaken die de autoriteiten “niet bij kunnen drukken”.  

-          Daarnaast stelt de analist in al zijn onwetendheid dat goud alleen interessant is als verzekering tegen een allesomvattende economische ineenstorting. Hij laat onvermeld dat de dollar de afgelopen 100 jaar meer dan 95 % in waarde daalde ten opzichte van goud. Geldontwaarding, een continue sluipende vijand voor elke spaarder, is voor de goudbelegger totaal niet aan de orde.

-          Volgens het rapport zal ”de goudprijs onder druk komen te staan doordat het aanbod van goud de vraag zal overstijgen”. Dat is nogal een statement. Een feitelijke analyse van de goudmarkt toont juist een tegenovergesteld beeld. De vraag naar goud blijkt elk jaar te stijgen, en wordt dit jaar geschat op bijna 4000 ton per jaar. En dat terwijl de productie van goud, anders dan het rapport beweert, niet gelijk blijft, maar sinds 2000 jaarlijks aan het dalen is. De totale wereld(goudmijn)productie ligt op dit moment rond de 2300 ton per jaar. Het gat van meer dan 1500 ton moet worden aangevuld met centrale bankverkopen en het omsmelten van oud goud. De verkoop van goudreserves van centrale banken liggen volgens het rapport gemiddeld jaarlijks rond de 400 ton per jaar. Vergeten wordt erbij te vermelden dat ook de verkopen van westerse centrale banken de afgelopen jaren structureel aan het dalen zijn. Veel analisten houden zelfs rekening met een netto vraag van centrale banken nu landen als China, Rusland, Argentinië, Zuid Afrika en Zuid-Korea openlijk goud aan het kopen zijn of dit overwegen. Daarnaast wordt vermeld dat China de afgelopen jaren circa 60 ton per jaar goud heeft gekocht. Ook dit lijkt weer een onjuiste vermelding van de gang van zaken. Zoals bekend heerst er sinds kort in Chinese monetaire kringen grote onrust over de verwachte waarde ontwikkeling van de dollar. Aangezien China dollarreserves heeft van circa 1000 miljard, terwijl de goudreserves relatief zeer klein zijn, is het duidelijk dat het land versneld goud aan het kopen is. Zo werd recent bekend dat China haar goudreserves bijna heeft verdubbeld van ruim 500 naar meer dan 1000 ton. Omdat de laatste publieke mededeling over haar goudreserves uit 2003 afkomstig is, is niet goed duidelijk in welk jaar precies China haar goudreserves met bijna  500 t heeft verhoogd. Door in het rapport te stellen dat China maar 60 ton goud per jaar heeft gekocht, in de afgelopen jaren, worden goudbeleggers opnieuw op een verkeerd been gezet. De recente aankopen van goud passen namelijk helemaal in de al eerder door ons gepubliceerde Chinese strategie om de goudvoorraad versneld te laten stijgen naar circa 2000 ton. Dat zou betekenen dat China de komende jaren nog zo'n 1000 ton goud bij kan gaan kopen. De recente opmerking vanuit China, dat ze de 400 ton aan IMF goud graag willen kopen spreekt in dit verband boekdelen. Maar in dit rapport geen woord over deze ontwikkeling.

-          Onder de titel de historische ontwikkeling van de goudprijs wordt ingegaan op de koppeling van de dollar aan het goud, bij de start van dit dollarsysteem in 1944. Onvermeld blijft echter dat de Amerikaanse belofte uit 1944, dat dollars te allen tijde mochten worden omgeruild voor goud, In 1971 eenzijdig door de VS werd verbroken. Als gevolg van dit “monetaire bedrog” is de dollar sindsdien zeer kwetsbaar en is het begrijpelijk dat landen met grote dollarbelangen, zoals China en Rusland, grote hoeveelheden goud aan het kopen zijn. Het opnieuw achterwege laten van dit soort cruciale feiten zorgt ervoor dat lezers onmogelijk de juiste conclusies kunnen trekken. 

-          Volgens het rapport is de economische onrust van korte duur en zullen “beursbeleggers die uit angst voor verslechtering van de economische omstandigheden in goud hebben belegd binnenkort kort weer uit goud stappen en zal dit de goudprijs onder druk kunnen zetten.” Opnieuw een voorspelling die totaal niet wordt waargemaakt en zelfs op zeer gespannen voet staat met uitlatingen van het IMF, de BIS in Bazel en veel anderen, die voorspellen dat deze crisis nog lang door kan woekeren en mogelijk zelfs kan eindigen in een hyperinflationair scenario (Marc Faber e.a.). Ook wordt onvermeld gelaten dat beleggers dit jaar waarschijnlijk meer dan, de totale wereldproductie, 2300 ton aan goud zullen kopen.  De afgelopen jaren zijn beleggingen in goud ETF’s enorm populair geworden. Hierdoor hoeven beleggers zelf geen fysiek goud op te slaan, dat doet de bank die de ETF uitgeeft. Het afgelopen jaar was de vraag van deze ETF’s maar liefst 500 ton. Steeds meer institutionele beleggers en hedge funds  blijken voor het eerst sinds jaren posities in de goudmarkt in nemen. Zo maakte de succesvolle hedge fundbelegger Paulson (Paulson &Co) onlangs bekend dat maar liefst 30% van de totale portefeuille van 27 miljard nu is belegd in goud en goud gerelateerde producten. Paulson verdiende de afgelopen jaren miljarden door het schorten van subprime en Britse financials. Een eventueel herstel van de economie zal trouwens de vraag naar goud vanuit de juwelen sector, van oudsher de belangrijkste afnemer, weer stimuleren.

-          Het rapport staat uitgebreid stil bij de vraag naar goud van goudproducenten zelf. Deze hebben de afgelopen jaren grote hoeveelheden goud teruggekocht om zogenaamde shortposities te sluiten die ze zijn aangegaan in de jaren 90. Speculerend op een steeds lagere goudprijs, was het voor hem interessant om toekomstige productie vooraf tegen een vastgestelde prijs te verkopen. Dit zogenaamde hedgen, is in het huidige klimaat van stijgende goudprijzen, niet interessant. Vandaar dat  deze zogenaamde shortposities nu vrijwel allemaal zijn gesloten. Maar dit betekent dat de goudproducenten zelf kennelijk rekening houden met een verdere stijging van de goudprijs, immers anders was het interessant om shortposities open te houden. Maar deze verklaring is nergens in het rapport terug te vinden.

-          Volgens het rapport leidt de huidige hoge goudprijs tot hoge investeringen in productiecapaciteit bij goudproducenten en daardoor tot een hogere goudproductie. Nu volgen wij de goudmarkt al wat langer en weten dat goudproducenten, anders dan een producent van bijvoorbeeld geheugenchips of auto’s, niet simpelweg de productie kunnen verhogen. Het openen van een nieuwe mijn duurt 6-10 jaar! Daardoor is het vrijwel onmogelijk dat de goudproductie in de toekomst toe zal nemen. Zo beklaagde de bestuursvoorzitter van het Canadese Goldcorp zich er laatst publiekelijk over dat de goudreserves, net al bij olie het geval is, niet voldoende kunnen worden aangevuld. Letterlijk zei hij, “We’re going to run out of gold”.  Bij zilver zien we een zelfde ontwikkeling. Volgens een Amerikaanse overheidanalyse is het bovengrondse zilver rond 2020 zelfs compleet opgebruikt.

Concluderend kunnen we inderdaad stellen dat Theodoor Gilissen de goudmarkt inderdaad maar van één kant heeft belicht. De strekking van het hele rapport is op één aanname geschoeid: goud heeft geen enkele monetaire rol. De kennis en inzichten van Peter Heijen en consorten gaan klaarblijkelijk niet verder terug dan de jaren zeventig. Goud is al zeker 2500-3000 jaar de monetaire basis, terwijl Heijen stelt dat men in de jaren 70 van goud een mythe heeft gemaakt. Dat is de wereld op zijn kop. Daarnaast maakt het rapport totaal geen melding van de rol van de handel in papiergoud (futures) in de manipulatie van de goudprijs waarover de laatste jaren uitgebreid is gepubliceerd.

Tot slot willen we het koersdoel van goud van Theodoor Gilissen graag nog vergelijke met een aantal andere en kwalitatief veel betere rapporten;

Credit Agricole (2006) Op termijn een mogelijke piek naar minimaal $2.000 

http://www.gata.org/files/CheuvreuxGoldReport.pdf

Redburn Partners (2007) Eerste koersdoel van $1.500 mogelijke piek $4.000-$5.000.

http://www.gata.org/files/RedburnPartnersGoldReport_11-12-2007.pdf

Credit Suisse (2007) Verwachtte prijs  $1.500 - $2.200 rond 2015.

http://www.gata.org/files/CreditSuisseGoldReport10-30-2007.pdf 

Erste Bank (2009) Eerste koersdoel $1.300 -  $2.300 op de lange termijn.  

http://produkte.erstegroup.com/CorporateClients/en/ResearchCenter/Overview/Research_Detail/index.phtml?ID_ENTRY=752

Citigroup (2008) Op langere termijn naar $2.000.  

http://www.gata.org/files/CitiFXGoldReport-11-26-2008.pdf

Wie meer over de oorlog van tegen goud wil weten, raden we aan  het boek “Goldwars” van de Zwitserse bankier Lips te lezen, te bestellen via Amazon.com.

Willem Middelkoop